Aşağıda sayfa sayfa içerik listesi ve kısa bir özet var: sigorta tablosu, rölelerin görevleri ve akü, alternatör ile marş motorunun kontrol sırası. Sayfa numaraları kılavuzdaki numaralandırmaya göredir (C-4, C-76 vb.).
Sayfalara Göre İçerik — JCB 3CX / 4CX Elektrik Sistemi
| Sayfalar | Bölümde neler var |
|---|---|
| C-1 – C-2 | Servis aletleri |
| C-3 – C-15 | Teknik veriler: akü ve alternatör, 3CX ve 4CX sigorta ve röleleri (ilk makineler, Mayıs 2009’a kadar, Mayıs 2009’dan itibaren), şanzıman ve direksiyon röleleri, 3C-14 (214e) ve 3C makinelerin sigorta ve röleleri |
| C-16 – C-38 | Mayıs 2009’a kadar üretilen makinelerin elektrik şemaları (ibreli göstergeler): temel makine, Synchro Shuttle, Powershift ve ShiftMaster şanzıman kumandası, opsiyonlar — soğuk çalıştırma, direksiyon modları, fren modları, ek hidrolik, SRS, kovayı kazı konumuna döndürme (return to dig), HSC, hızlı bağlantı (quickhitch) |
| C-39 – C-58 | Mayıs 2009’dan itibaren üretilen makinelerin elektrik şemaları (dijital gösterge paneli) |
| C-59 – C-65 | 3C-14 (214e) ve 3C makinelerin elektrik şemaları |
| C-66 – C-82 | Servis prosedürleri: multimetre kullanımı, akü, alternatör ve marş motoru testleri, kablo numaralandırma, kablo demeti tamiri |
| C-83 – C-88 | Alternatör ve marş motoru: sökme, konjektör (regülatör) ve kömürlerin, kasnağın, kömür yuvasının ve marş otomatiğinin değiştirilmesi |
| C-89 – C-90 | Şase noktalarının yerleri |
| C-91 – C-352 | 3CX ve 4CX kablo demetleri: mekanik kumandalı ve joystick kumandalı makineler için demet bağlantı şemaları ve çizimleri |
| C-353 ve sonrası | 3C-14 (214e) ve 3C kablo demetleri |
JCB 3CX Elektrik Donanımı: Temel Veriler
Makinede eksi kutbu şaseye bağlı 12 V sistem kullanılır (s. C-3). Alternatörün nominal çıkışı 95 A’dir. Kılavuz iki akü seçeneği verir: ağır hizmet tipi — −18 °C’de 550 A soğuk marş akımı ve 25 A yükte 220 dakika yedek kapasite; ılıman iklim tipi — 410 A ve 170 dakika. Mayıs 2009 öncesi ve sonrası üretilen makinelerin şemaları farklıdır: eski makinelerde ibreli göstergeler (s. C-16), yenilerde dijital gösterge paneli bulunur (s. C-39). Aküler aküler bölümünde, alternatörler ve marş motorları ise alternatörler ve marş motorları bölümlerinde yer alır.
JCB 3CX ve 4CX Sigorta Tablosu
Levyeli kumandalı (joysticksiz) makinelerde ana sigorta kutusu yan konsolda, bir kapağın altındadır (s. C-4). Sigortalar sütun harfi (A, B, C) ve sıra numarasıyla (1–10) gösterilir; bazı opsiyon sigortaları sizin makinenizde bulunmayabilir. Joystick kumandalı makinelerin tablosu L bölümünde, “Servo Kumandalar” başlığı altında verilmiştir.
| No. | Devre | A | No. | Devre | A |
|---|---|---|---|---|---|
| A1 | Motor stop solenoidi (ESOS) | 10 | B6 | Fren müşiri | 10 |
| A2 | Ek hidrolik | 10 | B7 | Kovayı kazı konumuna döndürme, SRS | 5 (HBPV valfli SRS’te 10) |
| A3 | Sinyaller | 7,5 | B8 | Arka çalışma lambaları | 25 |
| A4 | Direksiyon modu yaklaşım sensörleri | 7,5 | B9 | Farlar | 20 |
| A5 | Şanzıman | 10 | B10 | Ön çalışma lambaları | 25 |
| A6 | Yön seçimi (ileri/geri), kilitlemeli tork konvertörü hız sensörleri | 3 | C1 | Aydınlatma | 7,5 |
| A7 | Şanzıman | 10 | C2 | Dörtlü flaşör | 15 |
| A8 | Fren lambaları | 7,5 | C3 | Tepe lambası, kabin lambası | 10 |
| A9 / A10 | Sol / sağ park lambaları | 5 / 5 | C4 | Radyo | 5 |
| B1 | Göstergeler, ikaz buzzer’ı | 5 | C5 | Isıtma bujisi (termostart) | 3 |
| B2 | Ön korna, ön silecek ve cam suyu | 15 | C6 | Kalorifer fanı | 30 |
| B3 | Arka korna | 7,5 | C7 | Kontak rölesi bobinleri | 3 |
| B4 | Koltuk ısıtma, çakmak, havalandırma fanı | 15 | C8 | Uzun far | 15 |
| B5 | Arka silecek ve cam suyu | 10 | C9 / C10 | Sis lambası / kısa far | 3 / 15 |
Ana kutunun yanı sıra motor bölmesi perdesinde bir güç sigortası kutusu bulunur (s. C-6): 1 — dörtlü flaşör, tepe lambası, aydınlatma — 40 A; 2 — silecekler, şanzıman, sinyaller — 50 A; 3 — çalışma lambaları, sis lambaları, fren lambaları — 60 A; 4 — kontak, kalorifer — 50 A; 5 — soğuk çalıştırma hava ısıtıcısı (varsa) — 150 A. Kılavuz şunu hatırlatır: sigorta yalnızca aynı değerdeki sigortayla değiştirilir ve atan sigortayı değiştirmeden önce nedeni bulunmalıdır. Sigorta kutuları ve röleler röleler ve sigorta kutuları bölümündedir.
JCB 3CX Röleleri: Hangisi Ne İşe Yarar
Röleler yan konsolda, sigortalarla aynı kapağın altındadır. Yerleşimleri yıllar içinde değişmiştir: ilk makineler için şema s. C-7’de, Mayıs 2009’a kadarki makineler için s. C-8’de, Mayıs 2009’dan itibaren üretilenler için s. C-9’dadır. Mayıs 2009 ve sonrası makinelerde: 1 ve 7 — kontak, 4 — sinyaller, 5 — kırıcı (hidrolik çekiç), 6 — ek hidrolik (çeneli kova), 9 — nötr dışında marşı engelleme, 11 — ana aydınlatma, 12 — motor çalışma, 13 ve 19 — ayak (stabilizatör) alarmı, 14 ve 20 — ön ve arka çalışma lambaları, 15 — arka korna, 16 — park freni ikaz lambası, 17 — hidrolik hız kontrolü (HSC), 18 — gösterge paneli buzzer’ı, 21 — bom aşırı yük alarmı. Şanzıman ve direksiyon modu kumanda röleleri s. C-11’de gösterilmiştir.
Akü Kontrolü
- Yük testi (s. C-70, C-71). Akü en az %75 dolu ve makineden ayrılmış olmalıdır. Yüksüz gerilim 12,4 V’tan, yük altında 5–10 saniye sonra ise 9 V’tan az olmamalıdır. Yük 10 saniyeden uzun tutulmamalıdır. Yüksüz 6–12,4 V, yük altında 9 V’un altında ve gerilim yavaş yavaş düşüyorsa akü şarj edilir ve test tekrarlanır; yüksüz 10 V’un, yük altında 3 V’un altındaysa akü derin deşarj olmuştur ve büyük ihtimalle kurtarılamaz.
- Elektrolit yoğunluğu (s. C-72), 15 °C’de ve 27 °C’ye kadar ortam sıcaklığında: 1,270–1,290 — tam dolu, 1,190–1,210 — yarı boş, 1,110–1,130 — boş. Hücreler arasında 0,04’ten büyük fark, arızalı bir hücreye işaret eder.
- Bakım. Kutup başları temiz tutulur ve vazelinle korunur; elektrolit seviyesi plakaların 6 mm üzerinde olmalı, yalnızca saf su eklenmelidir. Bakım gerektirmeyen akü hızlı şarj edilmez, 15,8 V’un üzerinde ve gaz çıkışı başladıktan sonra şarj edilmez.
- Güvenlik. Akü patlayıcı gaz çıkarır, elektrolit ise asittir. Sökerken önce eksi kablo, takarken önce artı kablo bağlanır.
Alternatör Şarj Etmiyor: Kontrol Sırası
Kontak açıldığında yağ basıncı ve şarj ikaz lambaları yanmalı, motor çalıştıktan sonra hemen sönmelidir (s. C-73). Şarj lambası sönmüyorsa motor dururken alternatör soketinin büyük uçlarında akü gerilimi kontrol edilir. Ardından çıkış testi yapılır (s. C-74): artı kablonun arasına 100 A’lik bir şönt bağlanır, motor maksimum devre çıkarılır ve değer hemen okunur; akım alternatörün maksimum çıkışına eşit olmalıdır. Akım sıfırsa olasılık sırasına göre nedenler şunlardır: arızalı parazit önleyici kondansatör, kirli kolektör bilezikleri veya aşınmış kömürler, arızalı konjektör (regülatör), diyot tablası (doğrultucu), rotor veya stator sargısı.
Kılavuzun uyarıları: motor çalışırken akü veya alternatör kabloları sökülmemelidir — konjektör ya da diyotlar yanar; makine üzerinde kaynak yapmadan önce alternatör soketi çıkarılır; harici aküyle takviye yapılırken akü paralel bağlanır — artı artıya, eksi eksiye.
Marş Motoru Çevirmiyor: Gerilim Düşümü Testi
Testten önce (s. C-76, C-77) motorun çalışmaması için motor stop sigortası çıkarılır, yön kolu nötre alınır. Marş motoru en fazla 20 saniye çalıştırılır ve denemeler arasında en az 2 dakika beklenir.
| Ölçüm noktası (anahtar marş konumunda) | Normal değer |
|---|---|
| Akü kutup başlarında | yaklaşık 10,0 V, en az 9,5 V |
| Marş motoru ana ucu ile gövdesi arasında | en az 9,0 V ve akü geriliminden en fazla 0,5 V düşük |
| Marş otomatiği ucunda, şaseye göre | en az 8,0 V |
| Akü eksisi ile marş motoru şasesi arasında | en fazla 0,25 V |
| Akü artısı ile marş motoru ana ucu arasında | en fazla 0,25 V |
Marş otomatiğine 8 V’tan az geliyorsa marş engelleme (nötr) rölesi ve yön seçicisinden gelen kablolar kontrol edilir: rölenin hangi ucunda gerilim 8 V’a çıkıyorsa kopukluk oradadır. Güç devrelerinde 0,25 V’tan fazla düşüm, şase kablosunda, artı kabloda veya marş otomatiğinde kötü temas olduğunu gösterir.
JCB Şemalarında Kablo Numaraları Nasıl Okunur
Kablonun numarası görevini gösterir (s. C-79): 000–099 — sigortasız kontak beslemesi, 100–199 — sigortalı kontak beslemesi, 200–299 — sigortasız akü beslemesi, 300–399 — sigortalı akü beslemesi, 400–599 — göstergeler ve elektronik sistemlerin sinyal kabloları, 600–799 — şase, 800–999 — tüketicilere anahtarlı besleme (aydınlatma vb.). Kablo, soketten sonra da aynı numarayı taşır; aynı bağlantıdaki kablolar harf ekiyle ayrılır: 640A, 640B vb. (I, O, Q ve S harfleri kullanılmaz). Kablo demeti tamiri s. C-80 – C-82’de anlatılır. Kablolar ve soketler kablo tesisatı bölümünde, tüm elektrik parçaları ise iş makineleri için elektrik parçaları bölümündedir. Doğru parçayı seçebilmemiz için makinenin modelini, seri numarasını ve üretim yılını bize gönderin.
