JCB 3CX / 4CX Arka Aks Isınması: Nedenleri ve Kontrol Sırası

Arka aksın sıcak olması ne zaman normaldir

Kılavuz bunu açıkça belirtir: frenler çalışırken çok ısı üretir ve elle dokunulduğunda sıcak olan aks gövdesi normaldir (bölüm G, sayfa G-32). Akstaki yağ hem parçaları yağlar hem de fren disklerini soğutur; bu nedenle yağ banyolu frenli aks, freni olmayan ön akstan her zaman daha sıcaktır. Fren yapısı ve tüm kontrol işlemleri JCB 3CX / 4CX frenleri yazısında ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

Şu belirtiler ise dikkat gerektirir:

• aks, frensiz kısa bir sürüşten sonra bile normalden belirgin şekilde sıcak;
• makine zor hızlanıyor ve sanki frenleniyormuş gibi yuvarlanıyor;
• aksın bir tarafı diğerinden daha çok ısınıyor;
• yağ kararmış ve yanık kokuyor, keçelerin altından veya havalandırmadan sızıyor;
• frenlemede ses çıkmaya başlamış, frenler ısınınca zayıflıyor.

Neden 1: frenler bırakmıyor

Fren diskleri sıkışık kalırsa aks, makine hareket ettiği sürece sürekli ısınır. Kılavuz bu arızanın nedenlerini şöyle sıralar (sayfa G-34):

• pedal geri dönüş yayı kırık veya zayıf: pedal dayamasına kadar geri gelmez;
• pedal boşluğu yanlış: itici, ana merkezin pistonuna sürekli baskı yapar;
• fren hidroliği deposu kapağındaki delik tıkalı: sıvı depoya geri dönemez;
• ana merkez pistonu (plancır) yuvasında takılıyor;
• akstaki halka fren pistonu takılıyor. Sık görülen sebep uygun olmayan sıvıdır; bu sıvı piston keçelerini şişirir. Sağlam bir piston keçeleri sökülmüşken yuvasında serbestçe dönmeli, keçe ise pistonu yaklaşık 0,5 mm geri çekmelidir;
• fren boruları ezilmiş veya sıkışmış;
• diskler kanallar ya da pimler üzerinde serbest kaymıyor: diskler aksın her iki tarafında kontrol edilir, gerekirse değiştirilir.

İşe basit kontrollerle başlayın: pedalların dayamasına kadar geri döndüğünü ve boşluklarının olduğunu kontrol edin, depo kapağındaki deliği temizleyin. Ancak bundan sonra ana merkezlere ve aksın sökülmesine geçin; fren paketlerinin sökülmesi ayrı transmisyon servis kılavuzunda (yayın no. 9803/8610) anlatılır. Ana merkezleri ve pistonları fren silindirleri ve fren pistonları kategorilerinde bulabilirsiniz.

Neden 2: yanlış fren sıvısı konmuş

JCB 3CX ve 4CX’in fren sisteminde normal fren hidroliği değil, ISO VG15 sınıfı mineral esaslı JCB Light Hydraulic Fluid kullanılır; sistemin hacmi 1,4 litredir (bölüm 3, sayfa 3-12). Kılavuz ayrıca uyarır: normal fren hidroliği konmamalıdır, uygun olmayan sıvı keçelere zarar verir ve fren arızasına yol açabilir (sayfa G-37). Halka pistonun şişmiş keçeleri, frenlerin bırakmamasının ve aksın aşırı ısınmasının başlıca nedenlerinden biridir. Depoya “eldeki ne varsa” konmuşsa sistem yıkanır ve tüm keçeler değiştirilir (sayfa G-33, G-34). JCB fren sıvısını JCB yağları ve sıvıları kategorisinde bulabilirsiniz.

Neden 3: aks yağı az, eskimiş veya uygun değil

Aks yağı frenleri yağlar ve fren disklerini soğutur; disklerin aşınma artıkları ise zamanla yağın özelliklerini bozar. Bu yüzden yağ, periyodik bakım programına sıkı sıkıya uyularak değiştirilir (sayfa 3-71). Dört tekerden yönlendirmeli makinelerin arka aksı için kılavuz, yağ banyolu frenlere ve kilitlemeli (LSD) diferansiyellere uygun API GL-4 sınıfı JCB Gear Oil HP Plus yağını öngörür; diferansiyel gövdesinin hacmi 16,5 litre, her porya için ayrıca 2,0 litredir; önden yönlendirmeli makinelerin arka aksında ise hacim 21 litredir (sayfa 3-11). Eskimiş veya uygun olmayan yağ ya da yağ kaybı fren sesine ve aşırı ısınmaya yol açar (sayfa G-34).

Seviye yalnızca düz zeminde kontrol edilir, aksi hâlde ölçüm yanlış olur: doldurma tapası sökülür, yağ doldurma deliğinin alt kenarına kadar gelmelidir (sayfa 3-71, 3-73). Boşaltma tapası mıknatıslıdır; üzerindeki metal talaş miktarına bakarak aşınma hakkında fikir edinebilirsiniz. Makinenin tüm gruplarında seviyenin nasıl kontrol edileceği JCB 3CX’te yağ seviyesi nasıl kontrol edilir yazısında anlatılır.

Neden 4: aks havalandırması (hava tahliye tapası) tıkalı

Frenleme sırasında ve uzun yol sürüşlerinde aksın içindeki basınç yükselir, havalandırma bu basıncı tahliye eder. Havalandırma tıkalıysa, kılavuzun uyardığı gibi keçelerden sızıntı ve fren sorunları başlar (sayfa G-45). Havalandırmanın çevresi açık tutulmalıdır. Havalandırma, ayna dişlisinin karşı tarafında bulunur ve ağzı dışarıya, tekere doğru bakmalıdır.

Neden 5: park freni sürtüyor

Synchro Shuttle mekanik şanzımanlı makinelerde park freni disklidir, kaliperi arka aksın diferansiyel girişindedir (sayfa G-3). Kaliper fazla sıkılmışsa fren tam bırakmaz; kılavuz bu konuda ayrıca uyarır (sayfa G-47). Bu durumda disk sürekli ısınır ve ısı aksa geçer. El freni kolunun serbest konumda yatay durduğunu ve telin kaliper kolunu çekmediğini kontrol edin (bölüm D, sayfa D-19). Park freniyle acil duruş yapıldıysa her iki balata da değiştirilir. Powershift şanzımanlı makinelerde park freni şanzımandadır ve arka aksın ısınmasıyla ilgisi yoktur. Park freni balatalarını ve disklerini fren balataları ve fren diskleri kategorilerinde bulabilirsiniz.

Akstaki fren silindirlerinin kaçırdığı nasıl anlaşılır

Halka fren pistonunun keçesi hasarlıysa fren sıvısı aksın içine kaçar. Belirtisi, dışarıda hiçbir iz yokken depodaki seviyenin düşmesidir; sıvı bir gece bekleme sırasında eksiliyor, pedal ise sabit basıldığında dibe inmiyorsa kılavuz doğrudan piston keçesinin hasarını işaret eder (sayfa G-35). Test (sayfa G-43) yalnızca aks soğukken yapılır: piston boşluğu JCB Light Hydraulic Fluid ile doldurulur ve 0–40 bar manometreli el pompasıyla basınç verilir, 69 barı geçmemelidir. Basınç hızla düşüyorsa keçe ciddi hasarlıdır. Küçük kesikler, yarım saat sonra dikey şeffaf borudaki sıvı seviyesinden anlaşılır. Testten sonra sistemin havası mutlaka alınır.

Kontrol sırası

1. Aynı sürüşten sonra aksın sol ve sağ tarafının ve ön aksın sıcaklığını karşılaştırın.
2. Aks ve poryalardaki yağ seviyesini ve yağın durumunu kontrol edin, yağ banyolu frenlere uygun yağ konduğundan emin olun.
3. Havalandırmayı temizleyin, keçelerden sızıntı olup olmadığına bakın.
4. Mekanik şanzımanlı makinelerde park freninin tam bıraktığını ve kaliperin fazla sıkılmadığını kontrol edin.
5. Pedalların geri dönüşünü, boşluğunu, yayları, depo kapağındaki deliği ve fren sıvısının tipini kontrol edin.
6. Depodaki seviye dış sızıntı olmadan düşüyorsa fren pistonu keçelerini test edin.
7. Neden hâlâ bulunamadıysa ana merkezleri söküp kontrol edin, ardından fren paketlerini açın.

Tüm işler düz zeminde, tekerlere takoz konmuş ve akü ayrılmışken yapılır; motor çalışırken makinenin altına girilmez. Aks parçalarını arka aks kategorisinde bulabilirsiniz. Fren diski, piston veya keçe seçimi için bize makine modelini, seri numarasını ve aks etiketindeki bilgileri gönderin.

Parça talebi