Aşağıda sayfalara göre içindekiler, teknik veriler ve bu makinelerde frenlerin nasıl çalıştığına, arıza durumunda nereden başlanacağına dair kısa bir özet bulacaksınız. Sayfa numaraları kılavuzdaki gibidir (G-1, G-37 vb.).
Sayfalara göre içindekiler — JCB 3CX / 4CX frenler
| Sayfalar | Bölümde neler var |
|---|---|
| G-1 – G-3 | Teknik veriler: 3CX/4CX ve 3C servis frenleri, ana merkezler, harici servo (hidrovak) ünitesi, mekanik şanzımanlı ve Powershift makinelerde park freni |
| G-4 – G-8 | Sistemin çalışması: pedallar kilitli ve ayrıyken kompanzasyonlu ana merkez, iki ve dört tekerden frenleme modları |
| G-9 – G-31 | Frenleme modlarının elektrik bağlantıları: şalterler, şemalar, konnektörler ve kablolar |
| G-32 – G-35 | Arıza tespiti: belirtiye göre 12 tablo — pedalın boşa düşmesinden ses ve hidrolik kaybına kadar |
| G-36 – G-45 | Servis frenleri: fren lambası müşürünün ayarı, hava alma, vakum servo kontrolü, fren pistonu keçe kaçak testi, aks havalandırması |
| G-46 – G-53 | Park freni: kontrol, mekanik şanzımanlı ve Powershift makinelerde ayar, şalter, balata değişimi |
| G-54 – G-60 | Ana merkez ve servo, 3C makinelerde harici servo, vakum pompası: sökme, demontaj ve montaj |
| G-61 | Fren paketleri: demontajı şanzıman servis kılavuzunda (yayın 9803/8610) anlatılır |
| G-62 ve sonrası | Park freni: sıkma torkları, mekanik şanzımanlı makinelerde kaliper ve disk, Powershift şanzıman fren paketi |
JCB 3CX ve 4CX'te hangi frenler var
Servis frenleri yağ banyolu çok diskli tiptedir ve yalnızca arka aksta bulunur: iki fren paketi aksın orta gövdesinin içindedir (sayfa G-1). Frenler hidrolik olarak, vakum servolu iki ana merkezden çalışır; 3C makinelerde servo opsiyoneldir (sayfa G-2). Dört tekerden frenleme şanzıman üzerinden sağlanır: fren pedalına basıldığında dört çeker otomatik devreye girer ve fren kuvveti ön aksa da aktarılır (sayfa G-6). Park freni bağımsızdır ve telle (halatla) kumanda edilir.
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Servis frenleri | yağ banyolu çok diskli, arka aksta 2 paket |
| Sürtünme diskleri | paket başına 5 adet, dış çap 220 mm, iç çap 160 mm |
| Fren pistonu çapı | 216 mm |
| Ana merkezler | 2 adet kompanzasyonlu, piston çapı 22,22 mm |
| 3C harici servo (opsiyon) | 2 vakum ünitesi, devreye girme 4 bar |
| Park freni, mekanik şanzıman | diskli, elle ayarlı kaliper, arka aks redüktörü üzerinde 279,4 mm disk |
| Park freni, Powershift | şanzıman içinde yağ banyolu çok diskli, paket kalınlığı: yeni en fazla 38,9 mm, sınır 37,1 mm |
Kompanzasyonlu ana merkezler nasıl çalışır
Her frenin kendi ana merkezi vardır. Merkezlerin depoları ortaktır ve birbirlerine bir transfer borusuyla bağlıdırlar (sayfa G-4). Pedallar birbirine kilitliyken merkezler basıncı eşitler: fren paketlerinden biri diğerinden fazla aşınmışsa hidrolik bir merkezden diğerine geçer ve iki teker de aynı şekilde frenler. Pedallar ayrıyken yalnızca bir teker frenlenir, diğer merkezin valfi yuvasında kalır. Ayrı pedallar sadece ön tekerden yönlendirmeli makinelerde bulunur; dört tekerden yönlendirmeli (4WS) makinelerde tek pedal vardır.
JCB fren arızaları: neler kontrol edilmeli
- Pedal boşa düşüyor, hidrolik eksilmiyor — ana merkez arızası, eğilmiş diskler veya sistemde hava (sayfa G-33).
- Pedal boşa düşüyor ve hidrolik eksiliyor — dış kaçak ya da fren pistonu keçesinden iç kaçak; bu, sayfa G-43'teki testle belirlenir. Gece boyunca bekleyen makinede hidrolik eksiliyor ama sürekli basılan pedal sona kadar inmiyorsa piston keçesi hasarlıdır ve aksın sökülmesi gerekir (sayfa G-35).
- Pedallar kilitliyken makine bir tarafa çekiyor — kompanzasyon çalışmıyor veya transfer borusu tıkalı, bir taraftaki diskler aşınmış ya da eğilmiş, itme çubukları yanlış ayarlı. Diskler her iki tarafta birlikte değiştirilir.
- Pedal sert — pedal mili sıkışıyor veya vakum yetersiz: motordaki vakum pompasını, hortumu ve servonun kendisini kontrol edin.
- Frenler bırakmıyor — pedal yayı kırık, merkez pistonu sıkışıyor, depo kapağındaki delik tıkalı ya da akstaki halka piston sıkışmış. Sonuncusunun sık nedeni uygun olmayan sıvıdır; bu sıvı piston keçelerini şişirir (sayfa G-34).
- Isınınca frenler zayıflıyor — sistemde nem vardır ve aks ısındıkça buharlaşır.
- Frenlerken ses — akstaki yağ eskimiş, uygun değil veya eksik, diskler aşınmış. Yağ banyolu frenlerde hafif metalik ses normaldir.
Keçe kaçaklarının ve fren sorunlarının bir başka nedeni de tıkalı aks havalandırmasıdır: frenleme ve uzun yol sürüşlerinde aks içindeki basınç yükselir. Havalandırma, ayna dişlisinin karşı tarafına, deliği dışarıya, tekere doğru bakacak şekilde takılır (sayfa G-45). Tamir parçalarını fren merkezleri, fren pistonları ve vakum pompaları kategorilerinde, aksın kendi parçalarını ise arka aks kategorisinde bulabilirsiniz.
JCB 3CX frenlerinin havasını alma ve temel kontroller
- Hava alma (sayfa G-37). Park frenini çekin, bir akstaki tekerleri iki taraftan takozlayın. Depodaki seviye işlem boyunca MIN işaretinin üzerinde kalmalıdır. Pedalları ayırın; sırasıyla transfer borusunun, sol ve sağ merkezin havasını alın, hortumun serbest ucu hidrolik dolu bir kabın içinde olsun. Yalnızca kılavuzun 3. bölümünde belirtilen sıvıyı kullanın; uygun olmayan sıvı keçelere zarar verir ve frenlerin tutmamasına yol açabilir.
- Fren pistonu keçesi (sayfa G-43). Test yalnızca soğuk aksta yapılır. 0–40 bar manometreli el pompasıyla piston haznesine basınç verilir, 69 bar aşılmaz: basınç hızla düşüyor veya yükselmiyorsa keçe ciddi şekilde hasarlıdır. Küçük kesikler, dik duran şeffaf hortumdaki sıvı seviyesine yarım saat sonra bakılarak tespit edilir. Kılavuz bu test için JCB Light Hydraulic Fluid kullanılmasını şart koşar.
- Vakum servo (sayfa G-38). Hızlı test: motoru durdurun, pedala beş kez basın, ardından pedalı basılı tutarak motoru çalıştırın — pedal biraz aşağı inmelidir. Bu test yalnızca tamamen arızalı servoyu gösterir; zayıf vakum, vakum ölçerle yapılan bir dizi kontrolle bulunur.
- Fren lambası müşürü (sayfa G-36) pedalın 10–15 mm'lik hareketinde devreye girmelidir; braket cıvatası 45 Nm torkla sıkılır.
- Park freni (sayfa G-46). Pedallar kilitliyken dördüncü vitesi ve ileri yönü seçin, devri 1500 d/dk'ya çıkarın — makine yerinden kıpırdamamalıdır. Test 20 saniyeden uzun sürmemelidir. Makine hareket ederse fren ayarlanır (mekanik şanzıman için sayfa G-47, Powershift için G-49).
Mekanik şanzımanlı makinelerde park freni balatasının minimum kalınlığı 1 mm'dir; ancak kılavuz balataların daha erken, yağlanmışsa hemen değiştirilmesini önerir (sayfa G-52). Park freniyle acil duruş yapıldıktan sonra iki balata da değiştirilir (sayfa G-47). Her türlü işten önce makineyi düz bir zemine park edin, dört tekerin hepsine takoz koyun ve aküyü ayırın; fren tozunu solumamak için kaliperi sökmeden önce yıkayın. Balata ve diskler fren balataları ve fren diskleri kategorilerindedir. Parça seçimi için bize makine modelini, seri numarasını, şanzıman tipini ve biliyorsanız JCB parça numarasını gönderin.
